Dzięki biopsji, na bazie pobranych z jamy ustnej próbek tkanek, można uzyskać wyniki potwierdzające lub odrzucające tezę o istnieniu określonej choroby. Pobrane fragmenty wykorzystuje się też do diagnostyki różnicowej – sposobu określenia charakteru i rodzaju zmiany, szczególnie przydatnego w diagnostyce nowotworów jamy ustnej. Po biopsji jamy ustnej najczęściej nie pozostaje żaden trwały ślad, a widoczność blizny jest bardzo mała.
Czemu służy pobranie materiału histopatologicznego?
Badanie to jest szczególnie ważne w przypadku wykrywania nowotworów łagodnych, złośliwych, torbieli, zmian torbielowych i chorób swoistych takich jak: promienica, kiła gruźlica, dysplazja włóknista i zmiany dystroficzne. Badanie to umożliwia dokładne zbadanie materiału tkankowego i postawienie rozpoznania przez stomatologa.
Rodzaje biopsji w stomatologii
Biopsja to procedura mniej lub bardziej inwazyjna, która polega na pobraniu próbek materiału biologicznego ze zmian i tkanek sąsiadujących ze zmianami. Może mieć charakter:
- Nacięciowy – pobiera się fragment zmienionej tkanki;
- Wycinkowy – wycina się całość zmiany; taka biopsja może stanowić jedyną metodę leczenia np. we wczesnych stadiach nowotworu;
- Aspiracyjny – materiał pobiera się igłą;
- Szczoteczkowy – próbka pobierana jest specjalną szczoteczką.
Warto podkreślić, że badanie biopsyjne może być wykonywane wielokrotnie. Wprawdzie najczęściej wystarcza jednokrotne pobranie fragmentów tkanek, aby uzyskać informacje niezbędne do postawienia diagnozy, ale zdarzają się sytuacje, w których trzeba powtórzyć biopsję.
Wskazania do biopsji w obrębie jamy ustnej
Niewątpliwie biopsję w jamie ustnej przeprowadza się najczęściej, kiedy istnieje podejrzenie, że w tym obszarze ciała rozwija się nowotwór złośliwy lub łagodny. Jednak wskazaniami do przeprowadzenia badania mogą być też inne choroby układowe lub ogólnoustrojowe o charakterze zapalnym, lub zakaźnym, takie jak zmiany torbielowate i torbiele, dysplazje, włókniste zmiany troficzne, gruźlica, promienica, kiła, łuszczyca, amyloidoza.
Stomatolog zdecyduje o biopsji, gdy w jamie ustnej:
- istnieją owrzodzenia, które nie goją się od 3 tygodni;
- pojawiło się owrzodzenie o zwiększonej spoistości, wyczuwalnej podczas badania palpacyjnego;
- na śluzówce jamy ustnej i skórze pojawiły się zmiany.
Jak przebiega biopsja w stomatologii?
Metodologia wykonania badania histopatologicznego w jamie ustnej nie różni się od sposobu pobierania tkanek z innych obszarów ciała.
- Pacjent otrzymuje znieczulenie – miejscowe lub, w uzasadnionych przypadkach ogólne (np. gdy pacjentem jest dziecko, niewspółpracujący niepełnosprawny lub senior).
- Kiedy znieczulenie zadziała, stomatolog dezynfekuje miejsce, z którego ma być pobrana próbka i wycina cały objęty zmianą fragment tkanki lub pobiera tylko próbkę biologiczną w postaci fragmentu zmiany i jej sąsiedztwa.
- Po pobraniu tkanki są ponownie dezynfekowane, a jeśli istnieje taka potrzeba, zakładane są szwy. Szwy mogą być wykonane nićmi wchłanialnymi lub zwykłymi chirurgicznymi. Te drugie wymagają ściągnięcia po około tygodniu od założenia.
- Pobrane próbki przekazywane są do laboratorium i poddawane analizie pod mikroskopem, a w razie potrzeby – również badaniom biochemicznym. Dzięki temu jednoznacznie określa się rodzaj i charakter zmiany.