Przebieg usuwania torbieli
Sposób usunięcie torbieli wybiera się na podstawie rodzaju zmiany. Znane i stosowane są poniższe sposoby:
- Torbiel korzeniowa – wykonuje się leczenie kanałowe zębów przyczynowych oraz związanych z torbielą, wraz z chirurgicznym wyłuszczeniem torbieli i resekcją wierzchołków korzeni zębów.
- Zdarza się, że konieczna jest ekstrakcja zęba przyczynowego, gdy rozmiar lub położenie torbieli uniemożliwia wykonanie oszczędzającego zabiegu resekcji wierzchołka korzenia zęba.
- Leczenie torbieli zawiązkowych zazwyczaj polega na usunięciu zatrzymanego zęba przyczynowego i wyłuszczeniu torbieli.
- W przypadku torbieli tkanek miękkich (np. torbiel z wynaczynienia śluzu, torbiel zastoinowa) leczenie polega na wycięciu torbieli.
Po każdym wyłuszczeniu zmiany o charakterze guza torbielowatego wykonuje się badanie histopatologiczne, aby określić charakter torbieli i postawić ostateczną diagnozę. Mając do czynienia z większą torbielą, czasami pobiera się wycinek z jej ściany do badania histopatologicznego. Co warto podkreślić, usunięcie torbieli większych rozmiarów jest związane z osłabieniem kości i złamaniem patologicznym. Dlatego poddaje się je leczeniu dwuetapowemu – w pierwszej kolejności poprzez odbarczenie torbieli, a dopiero po pewnym czasie i zmniejszenie się zmiany wyłuszcza się ją w całości.
W niektórych przypadkach, po wyłuszczeniu torbieli stosuje się rekonstrukcję ubytku kości za pomocą wycinka z kości pacjenta lub materiałów kościozastępczych.
Czym jest torbiel zębopochodna?
Torbiel zębopochodna to zmiana patologiczna występująca najczęściej w tkance kostnej szczęki lub żuchwy. Może występować też w tkankach miękkich lub w obrębie zatok szczękowych. Zazwyczaj powstaje w wyniku przewlekłego zapalenia tkanek okołowierzchołkowych zęba, do którego może dochodzić w przebiegu próchnicy zębów. Część torbieli ma charakter rozwojowy i należy do nich np. torbiel zawiązkowa lub rogowaciejąca. Torbiel zębopochodna rozwija się powoli i z początku bezobjawowo niszczy otaczające ją tkanki.
Objawy
Na początku torbiele nie dają objawów i najczęściej są wykrywane przypadkiem w trakcie diagnostyki radiologicznej, np. na zdjęciu pantomograficznym. Większe torbiele mogą się ujawniać poprzez rozdęcie, uwypuklenie kości lub dziąsła w okolicy zmiany. Kiedy pojawi się stan zapalny, torbiel może okazywać silne dolegliwości bólowe.
Objawem torbieli korzeniowej związanej z wierzchołkiem zęba z zakażoną miazgą może być pojawienie się zatoki ropnej na dziąśle w okolicy korzenia, z której co jakiś czas może wypływać ropa, lub może ona przybierać postać różowo-czerwonego guzka. W przypadku zmiany dużych rozmiarów mogą wystąpić:
- asymetria twarzy;
- przemieszczenie zębów;
- rozchwianie zębów;
- złamania patologiczne.
Rodzaje torbieli
Wśród najczęściej diagnozowanych torbieli okolic jamy ustnej wyróżnia się:
- Torbiel korzeniową – występuje najczęściej, zlokalizowana wokół wierzchołka korzenia zębowego. Jej przyczyną może być chorobowo zmieniona miazga zęba;
- Torbiel zawiązkowa – związana jest ze zmianą wokół rozwijającego się zęba lub zęba zatrzymanego;
- Torbiel rogowaciejąca – występuje w obrębie kości żuchwy lub szczęki, może osiągać znaczne rozmiary;
- Zapalna torbiel przyzębia – jej przyczyną jest zapalenie toczące się w obrębie kieszonki przyzębnej w okolicy górnej części korzenia zęba;
- Torbiel dziąsłowa – pojawia się w tkankach miękkich jamy ustnej w okolicach wyrostków zębodołowych. Występuje u pacjentów w każdym wieku, najczęściej diagnozowana u niemowląt. Ujawnia się jako mały, biało-żółty guzek, który z czasem samoistnie zanika;
- Torbiel z wynaczynienia śluzu – tzw. mucocele. Najczęściej powstaje w miejscu urazu błony śluzowej jamy ustnej – uszkodzenia gruczołu śluzowego i gromadzenia się śluzu w obrębie tkanek miękkich, np. warg lub policzka;
- Torbiel zastoinowa – to skutek niedrożności przewodu wyprowadzającego gruczołu ślinowego i gromadzenia się śliny w obrębie torbieli w tkankach miękkich.
Diagnostyką i leczeniem takich zmian zajmuje się stomatolog, a w przypadku zmian wymagających interwencji zabiegowej także specjalista z zakresu chirurgii stomatologicznej.
Najczęściej zadawane pytania – usunięcie torbieli
Czym jest torbiel zębopochodna?
Torbiel zębopochodna to zmiana patologiczna, która najczęściej rozwija się w kości szczęki lub żuchwy. Może powstawać m.in. w wyniku przewlekłego stanu zapalnego przy korzeniu zęba.
Czy torbiel w jamie ustnej daje objawy?
Na początku torbiel często nie daje objawów i bywa wykrywana przypadkowo na zdjęciu RTG. Większe zmiany mogą powodować ból, obrzęk, uwypuklenie dziąsła, przemieszczenie lub rozchwianie zębów.
Jak wygląda usunięcie torbieli?
Sposób leczenia zależy od rodzaju torbieli. Może obejmować leczenie kanałowe, wyłuszczenie torbieli, resekcję wierzchołka korzenia, ekstrakcję zęba przyczynowego lub wycięcie zmiany z tkanek miękkich.
Czy po usunięciu torbieli wykonuje się badanie histopatologiczne?
Tak. Po wyłuszczeniu zmiany wykonuje się badanie histopatologiczne, które pozwala określić charakter torbieli i postawić ostateczną diagnozę.
Czy każdą torbiel trzeba usuwać chirurgicznie?
Nie zawsze. Decyzja zależy od rodzaju, wielkości i położenia torbieli. W niektórych przypadkach leczenie jest dwuetapowe, szczególnie gdy większa torbiel osłabia kość.
Kiedy zgłosić się do stomatologa?
Do stomatologa warto zgłosić się przy bólu, obrzęku, zmianie na dziąśle, wycieku ropy, rozchwianiu zębów lub gdy torbiel została wykryta przypadkowo na zdjęciu RTG.